G-Line, K-Line, Z-Line ve Shun: UnrealIRCd'de Ağ Yasakları Rehberi

18.10.2026 · 5 dk okuma

Bir IRC ağında kurallara uymayan, spam yapan veya saldırı düzenleyen kullanıcılara karşı oper'ların elinde çeşitli yasak araçları bulunur. UnrealIRCd'de bu araçların ortak adı TKL'dir (Timed K-Line, zaman ayarlı yasak). Bu rehberde gline kline zline komutlarını, aralarındaki farkları ve ne zaman hangisinin kullanılması gerektiğini ele alıyoruz.

Yasak Türleri

Bu komutları kullanabilmek için uygun yetkiye sahip bir oper olmanız gerekir. Yetkiler oper bloğundaki operclass ile belirlenir; ayrıntılar oper bloğu yazımızda.

K-Line: Yerel Yasak

K-Line, yalnızca komutun verildiği sunucuda geçerlidir. Belirli bir sunucuda yaşanan yerel bir sorun için veya henüz emin olmadığınız bir durumda sınırlı bir önlem olarak kullanılabilir.

/kline *@203.0.113.5 2h Flood yapmayin

Bu örnek, belirtilen IP'den gelen bağlantıları iki saat boyunca bu sunucuda reddeder. Kullanıcı aynı ağın başka bir sunucusuna bağlanabilir; bu yüzden ağ genelindeki sorunlar için K-Line yeterli değildir.

G-Line: Ağ Geneli Yasak

G-Line, ağdaki bütün sunuculara yayılan yasaktır. Ağ genelinde spam yapan, taciz eden veya saldırı düzenleyen kullanıcılar için en sık kullanılan araçtır.

/gline *@203.0.113.5 1d Spam yasaktir
/gline *@*.kotuhost.example 7d Tekrarlanan taciz
/gline bot*@* 1h Toplu bot girisi

Süre belirtmezseniz yasak kalıcı olabilir; bu yüzden süre yazmayı alışkanlık hâline getirin. Kalıcı yasaklar zamanla birikir, IP adresleri el değiştirir ve yıllar önce konulmuş bir yasak bugün masum bir kullanıcıyı etkileyebilir.

Z-Line ve GZ-Line: IP Düzeyinde Yasak

Z-Line ve GZ-Line, bağlantıyı DNS çözümlemesi ve ident kontrolü yapılmadan, en erken aşamada reddeder. Bu özellik onları bot saldırılarında çok etkili kılar: Sunucu, yasaklı IP'lerle hiçbir ek işlem yapmadan bağlantıyı keser ve kaynaklarını korur.

/gzline 198.51.100.0/24 1d Bot agi

Z-Line yalnızca IP adresi veya IP aralığıyla çalışır; host adı veya kullanıcı adı içeremez. Bir IP aralığını yasaklamadan önce o aralıkta masum kullanıcılarınız olup olmadığını düşünün. Mobil operatörlerin veya büyük sağlayıcıların geniş aralıklarını yasaklamak, binlerce kişiyi etkileyebilir.

Shun: Susturma

Shun, kullanıcıyı ağdan atmadan susturur. Shun uygulanan kullanıcı bağlı kalır ama mesaj gönderemez, kanallara giremez ve çoğu komutu kullanamaz. Bu araç, kullanıcının yeni bir IP ile hemen geri dönmesini engellemek veya bir durumu incelerken onu etkisiz bırakmak için kullanışlıdır.

/shun *@203.0.113.5 30m Inceleniyor

/TEMPSHUN ise yalnızca o anki bağlantı için geçerlidir; kullanıcı yeniden bağlandığında susturma kalkar.

Maske Yazma Kuralları

Yasak maskeleri kullanıcı@host biçimindedir. Nick bilgisi yasaklarda kullanılmaz; çünkü nick kolayca değiştirilebilir.

• *@203.0.113.5: Bu IP'den gelen herkes.
• *@203.0.113.*: Bu IP aralığından gelen herkes.
• *@*.kotuhost.example: Bu alan adıyla biten hostlardan gelen herkes.
• baduser@*: Kullanıcı adı (ident) baduser olan herkes; ident kolayca değiştirilebildiği için tek başına güvenilir değildir.

Oper olarak bir kullanıcının gerçek IP'sini görmek için /WHOIS çıktısını kullanabilirsiniz. Gizlenmiş host yerine gerçek IP'yi yasaklamak her zaman daha güvenilirdir. Maske mantığı için ban maskeleri yazımıza bakın.

Süre Biçimleri

Yasakları Listelemek ve Kaldırmak

Mevcut yasakları görmek için ilgili stats çıktısını kullanabilirsiniz. Bir yasağı kaldırmak için aynı komutu maskenin başına eksi işareti koyarak çalıştırırsınız:

/gline -*@203.0.113.5
/gzline -198.51.100.0/24
/shun -*@203.0.113.5

İstisnalar: E-Line

Bazı adreslerin yasaklardan etkilenmemesi gerekebilir: kendi bot sunucunuz, bir ortak ağın sunucusu veya güvendiğiniz bir kurumsal ağ. UnrealIRCd'de bu tür istisnalar E-Line ile tanımlanır. /ELINE komutu veya yapılandırmadaki except ban blokları sayesinde belirli maskeler, seçtiğiniz yasak türlerinden muaf tutulabilir. İstisnaları dikkatli verin; bir istisna, kötüye kullanıldığında ağınızda kapatamadığınız bir kapı hâline gelir.

İyi Bir Yasak Politikası

Teknik bilgi kadar yasakların nasıl kullanıldığı da önemlidir:

1. Kademeli olun: İlk ihlalde uyarı, sonra kısa süreli yasak, tekrarında uzun süreli yasak.
2. Sebep yazın: Kullanıcı neden yasaklandığını görebilmelidir; set bloğundaki kline-address ile itiraz adresi de gösterilir.
3. Süre verin: Kalıcı yasakları gerçekten zorunlu durumlara saklayın.
4. Belgeleyin: Uzun süreli yasakları ekip içinde not edin.
5. Geniş aralıklara dikkat: Bir /16 aralığını yasaklamadan önce iki kez düşünün.

Services ile AKILL

Services paketleri de OperServ üzerinden benzer yasaklar uygulayabilir; Anope'ta bunun adı AKILL'dir. Services tabanlı yasakların avantajı, services veritabanında kalıcı olarak saklanmaları ve süre dolduğunda otomatik kaldırılmalarıdır. Hangisini kullanacağınız ağınızın tercihine bağlıdır; önemli olan ekipte tutarlı davranmaktır. Ayrıntılar: OperServ AKILL ve SQLINE.

Yasakları Ekip İçinde Koordine Etmek

Birden fazla oper'ın bulunduğu ağlarda aynı kişiye farklı oper'ların farklı sürelerle yasak koyması, kullanıcılar arasında adaletsizlik algısı yaratır. Bunu önlemek için oper kanalında kısa bir not düşmek yeterlidir: kim, hangi maskeyi, ne kadar süreyle ve neden yasakladı. Uzun süreli veya geniş aralıklı yasaklar için ikinci bir oper'ın onayını almak da iyi bir alışkanlıktır. Haksız bir yasakla ilgili itirazlar geldiğinde, kaydı tutulmuş bir karar çok daha kolay açıklanır ya da gerekiyorsa düzeltilir. Yasak politikasını yazılı hâle getirip yardım kanalında veya web sitenizde yayımlamak ise kullanıcıların kuralları önceden bilmesini sağlar.

Unutmayın: Her yasak bir insanı veya bir IP adresinin arkasındaki pek çok insanı etkiler. Gücünüzü ölçülü kullanmak, ağınızın güvenilirliğini her şeyden çok artırır.

Sonuç

G-Line, K-Line, Z-Line ve Shun, oper'ların ağı korumak için kullandığı temel araçlardır. Doğru aracı doğru durumda seçmek, maskeleri dikkatle yazmak ve her yasağa makul bir süre ile açık bir sebep eklemek, hem ağınızı korur hem de masum kullanıcıların zarar görmesini önler. Saldırıların otomatik olarak önlenmesi için flood koruması rehberimizle devam edebilirsiniz.