ChanServ Erişim Listesi: ACCESS, XOP ve FLAGS ile Yetki Yönetimi

Bir kanalı kaydetmek, kanalın sahibi olduğunuzu ilan etmektir; ancak bir kanalı tek başına yönetmek neredeyse imkânsızdır. Uyurken, çalışırken veya tatildeyken kanalın düzenini koruyacak güvenilir kişilere ihtiyacınız vardır. ChanServ erişim listesi, bu kişilerin kim olduğunu ve neler yapabileceğini belirleyen listedir. Bu rehberde Anope ve Atheme'deki erişim listesi sistemlerini ve yetkileri doğru dağıtmanın ilkelerini anlatıyoruz. Temel ChanServ komutları için ChanServ komutları yazımıza bakabilirsiniz.

Erişim Listesi Ne İşe Yarar?

Erişim listesindeki her kayıt bir kullanıcıyı ve bir yetki düzeyini içerir. ChanServ bu listeye bakarak şu kararları verir:

• Kanala giren kişiye otomatik op veya voice verilsin mi?
• Bu kişi ChanServ üzerinden OP, KICK, BAN gibi komutları kullanabilir mi?
• Erişim listesini, AKICK listesini veya kanal ayarlarını değiştirebilir mi?
• Kanal SECUREOPS modundaysa bu kişi op tutabilir mi?

Anope: Seviye Tabanlı Sistem

Anope'un klasik erişim sistemi sayısal seviyelere dayanır. Her kullanıcıya bir seviye verilir; her ChanServ yetkisi de belirli bir minimum seviye gerektirir.

/cs ACCESS #kanal ADD Ayse 10
/cs ACCESS #kanal ADD Burak 5
/cs ACCESS #kanal LIST
/cs ACCESS #kanal DEL Burak

Hangi işlemin hangi seviyeyi gerektirdiği LEVELS ile görülür ve değiştirilir:

/cs LEVELS #kanal LIST
/cs LEVELS #kanal SET AUTOOP 5

Örneğin AUTOOP seviyesini 5 yaparsanız seviyesi 5 ve üzeri olan herkes kanala girdiğinde otomatik op alır. Bu sistem çok esnektir ama dikkatli planlama gerektirir.

Anope: XOP Sistemi

Seviyelerle uğraşmak istemeyenler için Anope, önceden tanımlanmış rollerden oluşan XOP sistemini sunar:

Komut	Rol	Tipik yetkiler
QOP	Kurucuya yakın yetki (bazı yapılandırmalarda)	Neredeyse her şey
SOP	Süper operatör	Erişim ve AKICK listelerini yönetme
AOP	Otomatik op	Otomatik op, kick, ban
HOP	Yarı op	Otomatik halfop (destekleyen sunucularda)
VOP	Otomatik voice	Otomatik voice

/cs AOP #kanal ADD Ayse
/cs VOP #kanal ADD Burak
/cs SOP #kanal LIST

XOP komutlarının kanalda kullanılabilir olması ağın yapılandırmasına bağlıdır. XOP rolleri arka planda seviyelere karşılık gelir, bu yüzden aynı kanalda iki sistemi karıştırmak kafa karışıklığına yol açabilir. Birini seçip ona bağlı kalmanızı öneririz.

Atheme: Bayrak Tabanlı Sistem

Atheme, seviye yerine her yetkiyi ayrı bir bayrakla temsil eder. Bir kullanıcıya istediğiniz bayrak kombinasyonunu verebilirsiniz:

/cs FLAGS #kanal Ayse +oOtir
/cs FLAGS #kanal Burak +vV
/cs FLAGS #kanal
/cs FLAGS #kanal Burak -*

Bayrak	Anlamı
+v / +V	Voice komutunu kullanma / otomatik voice
+o / +O	Op komutunu kullanma / otomatik op
+t	Konu değiştirme
+i	INVITE kullanma
+r	Kick ve ban komutları
+a	Koruma (admin) statüsü ve PROTECT komutu
+s	Kanal ayarlarını değiştirme
+f	Erişim listesini düzenleme (+A ile görme)
+F	Kurucu yetkisi
+b	Otomatik kick (AKICK benzeri)

Bayrakların tam listesi ve anlamları ağın Atheme sürümüne göre değişebilir; /cs HELP FLAGS ile kendi ağınızdaki listeyi kontrol edin. Atheme ayrıca sık kullanılan bayrak kombinasyonlarına isim vermenize olanak tanıyan şablonlar sunar. Ayrıntılar Atheme flags sistemi yazımızda.

Hesap mı, Maske mi?

Erişim listesine kayıtlı bir hesabın adını ekleyebileceğiniz gibi bazı ağlarda bir host maskesi de ekleyebilirsiniz. Hesap eklemek her zaman daha güvenlidir: ChanServ yetkiyi yalnızca o hesaba giriş yapmış kişiye verir. Maske eklemek ise maskeyle eşleşen herkese yetki verir; maske ne kadar geniş olursa risk o kadar büyür. Maske kullanmanız gerekiyorsa olabildiğince dar tutun. Maskelerin yapısı için IRC ban maskeleri yazımıza bakın.

Atheme'de Gruplar

Atheme'de erişim listesine tek tek kullanıcılar yerine bir grup da ekleyebilirsiniz. Örneğin bir projenin bütün geliştiricilerini GroupServ'de bir grupta toplayıp bu grubu kanalların erişim listelerine eklediğinizde, gruba yeni bir üye eklemek onu bütün kanallarda yetkili yapar. Ayrıntılar Atheme GroupServ yazımızda.

Yetki Dağıtmanın İlkeleri

• En az yetki ilkesi: Herkese görevini yapmasına yetecek kadar yetki verin, daha fazlasını değil.
• Kademeli güven: Yeni gönüllülere önce voice veya sınırlı op verin, zamanla yetkilerini artırın.
• Kurucu yetkisini paylaşmayın: Kurucu ve kurucuya yakın yetkiler yalnızca bir veya iki kişide olsun.
• Yedek yönetici: Kurucunun ulaşılamadığı durumlar için erişim listesini yönetebilen en az bir güvenilir kişi bulunsun.
• Düzenli temizlik: Aylardır görünmeyen kullanıcıların yetkilerini gözden geçirin.

Sık Yapılan Hatalar

İlk sık hata, herkese en yüksek yetkiyi vermektir. Bir anlaşmazlıkta bu kişilerden biri diğerlerini erişim listesinden silerek kanalı ele geçirebilir. İkinci hata, maskeyle eklenen geniş kayıtlardır; *!*@*.saglayici.com gibi bir maske, aynı internet sağlayıcısını kullanan binlerce kişiye yetki vermek demektir. Üçüncü hata ise LEVELS ayarlarını değiştirip sonra unutmaktır; bir yetkinin gerektirdiği seviyeyi yanlışlıkla sıfıra çekmek, herkesin o işlemi yapabilmesine yol açabilir.

Gerçek Bir Senaryo

Bir oyun topluluğunun kanalında beş moderatör var ve hepsine yıllar önce en yüksek seviye verilmiş. Moderatörlerden biri topluluktan küsüp ayrılmadan önce diğer moderatörleri listeden siliyor. Kurucu, kendi yetkisiyle listeyi düzeltiyor ve bu kez yeni bir düzen kuruyor: Kendisi ve bir yardımcısı erişim listesini yönetebiliyor, diğer moderatörler ise yalnızca op, kick ve ban yetkisine sahip. Bir sonraki anlaşmazlıkta kimse kanalın yapısını tek başına değiştiremiyor.

Erişim Listesini Belgelemek

Kanal ekibi büyüdükçe kimin neden hangi yetkiye sahip olduğunu hatırlamak zorlaşır. Bazı ağlar erişim kayıtlarına kısa bir açıklama eklemenize izin verir; bu özellik varsa her kayda "destek gönüllüsü" veya "etkinlik sorumlusu" gibi bir not ekleyin. Yoksa kanal ekibinin kullandığı ortak bir belgede bu bilgileri tutun. Bir yetki değişikliği yapıldığında kimin, ne zaman ve neden yaptığını not etmek de olası anlaşmazlıkların çözümünü kolaylaştırır.

Bu küçük alışkanlık, ekip değiştikçe kanalın yönetim geçmişinin kaybolmasını önler ve yeni yöneticilerin kanal düzenini hızla kavramasını sağlar.

Sonuç

Erişim listesi, kanalınızın yönetim kadrosunu tanımlar. Anope'ta seviye veya XOP sisteminden birini seçin, Atheme'de bayrakları ihtiyaca göre birleştirin, hesap adlarını tercih edin ve yetkileri en az yetki ilkesine göre dağıtın. Kanalın davranışını şekillendiren ayarlar için sıradaki rehberimiz ChanServ SET ayarları.