IRC Extended Ban: Genişletilmiş Ban Türleri

Klasik ban maskeleri, kullanıcıyı nick, kullanıcı adı ve host üzerinden tanımlar. Bu yöntem IRC'nin ilk yıllarından beri kullanılır ama sınırlıdır: Dinamik IP adresleri, nick değişiklikleri ve farklı senaryolar için yeterli esnekliği sunmaz. IRC extended ban türleri, bu boşluğu doldurur: Hesap bazlı engelleme, sessize alma, koşullu kısıtlamalar ve daha fazlası.

Nasıl Çalışır?

Genişletilmiş banlar, maskenin başına özel bir önek konarak kullanılır. Önek, ban türünü belirtir; ardından o türe özgü bir ölçüt gelir.

Söz dizimi ve önek karakterleri sunucu yazılımına göre değişir. Sunucunuzun desteklediği türleri, bağlantı sırasında gönderilen yetenek bilgisinden öğrenebilirsiniz; bu bilgi hangi türlerin mevcut olduğunu ve hangi karakterlerle kullanıldığını belirtir.

Bu yüzden bu rehberde tür adlarını ve işlevlerini anlatıyoruz; tam söz dizimi için kendi ağınızın bilgisine bakmanız gerekir.

Hesap Bazlı Ban

En değerli genişletilmiş ban türü budur: Kullanıcının services hesabına göre ban koyarsınız.

Avantajları belirgindir:

• IP adresi değişikliklerinden etkilenmez.
• Nick değişikliğinden etkilenmez.
• Masum kullanıcıları etkileme riski sıfıra yakındır.
• Kullanıcı kimliğini kesin olarak tanımlar.

Dinamik IP kullanan bir kullanıcıyı engellemek için bu, en etkili yöntemdir. Dezavantajı, kullanıcının yeni bir hesap açabilmesidir; ancak bu ek bir çaba gerektirir ve çoğu durumda caydırıcıdır.

Bazı ağlar ayrıca tersi bir ölçüt de sunar: Hesabı olmayan, yani giriş yapmamış bütün kullanıcıları kapsayan bir ban. Bu, kanalı yalnızca kayıtlı kullanıcılara açmanın bir yoludur.

Sessize Alma

Bu tür, kullanıcıyı kanaldan atmadan konuşmasını engeller. Kullanıcı kanalda kalır, sohbeti okur ama mesaj gönderemez.

Günlük kanal yönetiminde çok kullanışlıdır: Bir kullanıcının taşkınlık yapmasını durdurmak için onu kanaldan atmak gerekmez. Sessize alma, daha yumuşak ve çoğu durumda yeterli bir müdahaledir.

Özellikle şu senaryolarda değerlidir:

• Bir tartışma kızıştığında taraflardan birini geçici olarak susturmak.
• Yeni bir kullanıcının kurallara aykırı davranışını durdururken kanalda tutmak.
• Flood yapan bir kullanıcıyı engellemek.

Kullanıcı sessize alındığını fark eder: Mesaj göndermeye çalıştığında sunucu bir hata döndürür.

Realname Bazlı Ban

Kullanıcının gerçek ad alanındaki metne göre ban koyar. Bu alan, kullanıcının istemci ayarlarında belirlediği serbest metindir.

Kullanım alanı sınırlıdır ama bir senaryoda çok etkilidir: Spam botlarının çoğu, sabit bir realname kalıbı kullanır. IP adresleri ve nickleri sürekli değişen botları, bu sabit kalıp üzerinden yakalayabilirsiniz.

Dikkat edilmesi gereken nokta, normal kullanıcıların realname alanlarıyla eşleşmeyecek kadar özgül bir kalıp seçmektir.

Koşullu ve Birleşik Türler

Bazı sunucular, daha karmaşık ölçütler sunar:

Belirli bir kanalda bulunma koşulu: Başka bir kanalda bulunan kullanıcıları engellemek. Örneğin bir yasaklı kanala üye olanları kendi kanalınıza almamak.

Mesaj içeriği kısıtlaması: Belirli bir kalıpla eşleşen mesajları engellemek. Bu, kanal düzeyinde basit bir spam filtresi gibi çalışır.

Belirli bir mod veya durumdaki kullanıcılar: Örneğin güvenli bağlantı kullanmayanları kısıtlamak.

Belirli eylemlerin engellenmesi: Kullanıcının mesaj gönderebilmesi ama nick değiştirememesi veya eylem mesajı gönderememesi gibi ayrıntılı kısıtlamalar.

Zaman veya sayı bazlı kısıtlamalar: Kanala yeni girenlerin belirli bir süre bağlantı paylaşamaması gibi kurallar.

Bu türlerin hangileri mevcutsa ağa göre değişir. Desteklenenleri öğrenip hangilerinin kanalınız için faydalı olduğunu değerlendirmek, kanal yönetimini belirgin şekilde kolaylaştırır.

Muafiyet ile Birlikte Kullanım

Genişletilmiş ban türleri, ban muafiyet listesinde de kullanılabilir. Bu, güçlü kombinasyonlar yapmanızı sağlar.

Tipik bir örnek: Kanalı kayıtsız kullanıcılara kapatan geniş bir ban koyup, belirli güvenilir kullanıcılar için hesap bazlı muafiyet tanımlamak. Böylece kanal genel olarak kapalı kalır ama belirlediğiniz kişiler girebilir.

Muafiyet listesi için IRC kanal modları yazımıza bakın.

Klasik Ban ile Karşılaştırma

Özellik	Klasik maske	Genişletilmiş
Her ağda var mı	Evet	Hayır, sunucuya bağlı
IP değişikliğine dayanıklı	Hayır	Hesap bazlıysa evet
Nick değişikliğine dayanıklı	Host bazlıysa evet	Evet
Sessize alma imkânı	Yok	Var
Yanlış pozitif riski	Orta-yüksek	Düşük
Öğrenme kolaylığı	Basit	Ağa özgü söz dizimi

Genişletilmiş banlar her açıdan daha iyidir ama taşınabilir değildir: Bir ağda yazdığınız ban, başka bir ağda çalışmayabilir. Bu yüzden kanal yönetimi scriptleri yazarken ağ kontrolü yapmak gerekir.

Script ve Bot Desteği

Bir bot veya script, genişletilmiş ban kullanacaksa önce sunucunun desteklediği türleri kontrol etmelidir. Sunucu yetenek bilgisi bu amaçla kullanılır: Hangi türlerin mevcut olduğu ve hangi karakterlerle kullanıldığı buradan okunur.

Bu kontrolü yapmayan bir script, desteklenmeyen bir ağda hata üretir veya sessizce yanlış çalışır. Eggdrop ve mIRC için ban yönetimi konularına Eggdrop ban yönetimi ve mIRC kanal koruma scripti yazılarımızdan bakabilirsiniz.

Services ile İlişki

Services'in otomatik ban listesi de genişletilmiş ban türlerini destekleyebilir. Bu, en güçlü kombinasyonu verir: Kalıcı, sebepli ve hesap bazlı bir engelleme.

Kanal boşalsa bile services listesi korunur ve kanal yeniden oluştuğunda uygulanır. Bkz. ChanServ AKICK.

Gerçek Bir Senaryo

Bir kanal, dinamik IP kullanan ve sürekli nick değiştiren bir kullanıcıyla uğraşıyor. Klasik ban maskeleri bir gün dayanıyor, sonra kullanıcı yeni bir adresle dönüyor. Kanal moderatörü ağın desteklediği ban türlerini inceliyor ve hesap bazlı engelleme seçeneğini görüyor. Kullanıcının whois çıktısından hesap adını alıp bu türde bir ban koyuyor. Kullanıcı artık hangi IP ile bağlanırsa bağlansın kanala giremiyor. Ayrıca kanalın taşkınlık yapan kullanıcılar için sessize alma türünü de kullanmaya başlıyor; artık her sorunlu durumda kullanıcıyı atmak gerekmiyor.

Sonuç

Genişletilmiş ban türleri, kanal yönetimini klasik maskelerin sınırlarının ötesine taşır. Ağınızın desteklediği türleri öğrenin, dinamik IP sorunları için hesap bazlı engellemeyi kullanın, sessize almayı yumuşak bir müdahale aracı olarak değerlendirin, realname bazlı türü bot saldırılarında hatırlayın ve muafiyet listesiyle birleştirerek esnek kurallar kurun. Protokolün tamamına erişmek için sıradaki rehberimiz IRC quote ve raw.