IRC MSG ve QUERY: Özel Mesaj Göndermek

IRC'de iletişim yalnızca kanallarda olmaz; birisiyle baş başa konuşmak isterseniz özel mesaj gönderirsiniz. IRC msg ve query komutları bu işi yapar. Aynı protokol komutunu kullanırlar ama istemci tarafındaki davranışları farklıdır.

MSG: Mesaj Göndermek

/msg Ayse Merhaba, bir sorum var.

Bu komut mesajı gönderir ve çoğu istemcide yeni bir pencere açmaz; mesaj o anki pencerede gönderildi olarak gösterilir. Hızlı bir mesaj göndermek için pratiktir.

Aynı komutla kanala da mesaj gönderebilirsiniz:

/msg #kanal Herkese iyi aksamlar

Bu, kanala normal bir mesaj göndermekle aynıdır. Scriptlerde ve botlarda bu biçim sık kullanılır çünkü hedefi açıkça belirtir.

QUERY: Sohbet Penceresi Açmak

/query Ayse
/query Ayse Merhaba

Bu komut, belirtilen kullanıcıyla bir sohbet penceresi açar. Mesaj da verirseniz pencereyi açıp mesajı gönderir.

Pencere açıldıktan sonra artık komut yazmanız gerekmez: Pencereye yazdığınız her şey o kişiye gider. Uzun bir konuşma için query kullanmak daha konforludur.

İki komut arasındaki fark tamamen istemci tarafındadır; protokol düzeyinde ikisi de aynı mesaj komutunu gönderir.

Pencere Davranışı

Birisi size özel mesaj gönderdiğinde istemciniz genellikle yeni bir pencere açar. Bu davranış ayarlanabilir: Bazı kullanıcılar mesajları ayrı pencerede, bazıları durum penceresinde görmeyi tercih eder.

Çok sayıda özel mesaj alıyorsanız (bir destek kanalında yardım ediyorsanız örneğin), pencere yönetimi önemli hâle gelir. Sekmeli görünüm ve bir bildirim merkezi bu durumda çok işe yarar; bkz. mIRC bildirim addonu.

Özel Mesaj Kısıtlamaları

Bir kullanıcıya mesaj gönderemiyorsanız birkaç neden olabilir:

Kullanıcı modu kısıtlaması: Birçok kullanıcı, kayıtsız kullanıcılardan özel mesaj almayı kapatan bir kullanıcı modu kullanır. Bu, spam'a karşı etkili bir korumadır. Bu durumda mesaj gönderebilmek için services hesabınıza giriş yapmış olmanız gerekir. Bkz. IRC kullanıcı modları.

Engellenme: Karşı taraf sizi engellemiş olabilir. Bu, istemci tarafında (ignore) veya sunucu tarafında (silence listesi) olabilir. Bkz. IRC ignore.

Ağ kısıtlaması: Bazı ağlar, yeni bağlanan veya kayıtsız kullanıcıların özel mesaj göndermesini sınırlar. Bu, spam botlarına karşı bir önlemdir.

Flood koruması: Çok hızlı mesaj gönderirseniz sunucu sizi geçici olarak kısıtlar.

Gizlilik: Önemli Bir Not

"Özel mesaj" adı yanıltıcı olabilir. IRC'de özel mesajlar:

• Sunucudan geçer: Mesajınız sunucu üzerinden iletilir ve sunucu yöneticileri teknik olarak görebilir.
• Uçtan uca şifreli değildir: TLS bağlantısı, mesajı sizinle sunucu arasında şifreler; sunucuda ise düz metindir.
• Karşı tarafta loglanabilir: Çoğu IRC kullanıcısı konuşmalarını kaydeder.
• Kalıcı olabilir: Sildiğinizi düşündüğünüz bir mesaj, karşı tarafın logunda durur.

Bu yüzden IRC'de gerçekten hassas bilgiler paylaşmaktan kaçının: parolalar, kişisel veriler, gizli bilgiler. Hassas iletişim için uçtan uca şifreleme sunan araçlar kullanılmalıdır.

Nezaket Kuralları

IRC topluluğunda özel mesaj konusunda yerleşik beklentiler vardır:

Önce kanalda sorun: Teknik bir sorunuz varsa kanalda sormak, hem birden fazla kişinin cevap verebilmesini hem de cevabın başkalarına da yararlı olmasını sağlar.

İzinsiz özel mesaj atmayın: Bir kanalda tanımadığınız birine doğrudan özel mesaj göndermek, birçok toplulukta kaba kabul edilir. Önce kanalda sorup ilgili kişi "özelden yazabilirsin" dediğinde göndermek nazik olandır.

Selam verip beklemeyin: Yalnızca "merhaba" yazıp karşı tarafın cevabını beklemek, zaman kaybına yol açar. Sorunuzu doğrudan sorun; karşı taraf müsait olduğunda cevap verir.

Toplu özel mesaj göndermeyin: Bir duyuruyu çok sayıda kişiye özel mesajla göndermek spam'dir ve neredeyse her ağda yaptırımla sonuçlanır.

Cevap gelmezse ısrar etmeyin: Karşı taraf meşgul olabilir, away olabilir veya konuşmak istemiyor olabilir.

Çevrimdışı Kullanıcılara Mesaj

IRC'de bir kullanıcı çevrimdışıysa mesaj gönderemezsiniz; mesaj kaybolur. Çevrimdışı birine not bırakmak için services'in MemoServ'i kullanılır:

/ms SEND Ayse Toplanti cumartesi 20:00

Bu, IRC'nin yerleşik "offline mesaj" çözümüdür. Ayrıntılar MemoServ kullanımı yazımızda.

Mesaj Uzunluğu

IRC protokolünde bir mesajın uzunluğu sınırlıdır; yaklaşık beş yüz karakterlik bir satır sınırı vardır ve bu sınır nick, host ve hedef bilgisini de kapsar. Pratikte güvenli mesaj uzunluğu dört yüz karakterin altıdır.

Uzun bir metin göndermek isterseniz istemciniz genellikle otomatik olarak böler, ama bu her zaman temiz sonuç vermez. Uzun metinleri bir paylaşım hizmetine koyup bağlantısını vermek, IRC'de yerleşik ve nazik bir pratiktir.

Notice ile Fark

IRC'de mesaj göndermenin bir diğer yolu notice'tır. Aradaki fark hem teknik hem de kültüreldir: Notice genellikle otomatik sistemler ve bildirimler için kullanılır, normal sohbet için mesaj tercih edilir. Ayrıntılar IRC notice yazımızda.

Gerçek Bir Senaryo

Bir kullanıcı, bir açık kaynak projesinin kanalında bir hata hakkında soru sormak istiyor. Doğrudan proje geliştiricisine özel mesaj gönderiyor ve bir cevap alamıyor. Kanalda sorduğunda ise beş dakika içinde başka bir gönüllü sorusunu cevaplıyor. Ayrıca aynı soruyu daha sonra soran biri, kanal logunda cevabı buluyor. Kullanıcı dersini alıyor: Teknik soruları kanalda sormak, hem daha hızlı cevap almayı hem de topluluğa katkı sağlamayı getiriyor.

Çoklu Özel Mesaj Yönetimi

Bir destek kanalında gönüllü olarak yardım ediyorsanız veya aktif bir topluluğun parçasıysanız, aynı anda birkaç kişiyle özel mesajlaşıyor olabilirsiniz. Bu durumda pencere yönetimi önemli hâle gelir.

Pratik öneriler: Sekmeli görünüm kullanmak, cevap bekleyen pencereleri işaretlemek, uzun süre cevap gelmeyen konuşmaları kapatmak ve bütün özel mesajları bir bildirim penceresinde de takip etmek. Ayrıca aynı soruyu birden fazla kişiye cevaplıyorsanız, cevabı kanalda yazıp hepsini oraya yönlendirmek herkesin zamanını kazandırır.

Bot ve Services ile Özel Mesaj

Özel mesajlaşmanın sık kullanıldığı bir alan da botlar ve services'tir. NickServ'e identify olmak, ChanServ'e komut göndermek ve bir kanal botunu yönetmek özel mesajla yapılır. Bu mesajlarda dikkatli olmak gerekir: Parola içeren bir komutun yanlış pencereye yazılması, parolanızın bir kanala düşmesi anlamına gelir. Bu riski ortadan kaldırmak için services'in kısayol komutlarını kullanmak ve mümkünse SASL ile otomatik giriş yapmak en güvenli yoldur.

Sonuç

MSG ve QUERY, IRC'de baş başa konuşmanın araçlarıdır. Hızlı mesaj için msg, uzun konuşma için query kullanın; özel mesajların gerçekten gizli olmadığını unutmayın; teknik soruları öncelikle kanalda sorun ve izinsiz özel mesaj göndermekten kaçının. Kimliğinizi yönetmek için sıradaki rehberimiz IRC nick komutu.