mIRC Seen Addonu: Kimi Ne Zaman Gördüğünüzü Takip Etmek

IRC'de sık sorulan sorulardan biri "şu kişiyi en son ne zaman gördün?" sorusudur. Bir mIRC seen addonu, bu bilgiyi sizin yerinize hatırlar: Kanallardaki giriş, çıkış, nick değişikliği ve atılma olaylarını kaydeder ve sorduğunuzda size söyler. Bu rehberde bu addon'ların nasıl çalıştığını, gizlilik boyutunu ve doğru kullanımını anlatıyoruz.

Script ile Bot Arasındaki Fark

Önemli bir sınırlamayı baştan belirtmek gerekir: Bir mIRC scripti yalnızca siz çevrimiçiyken ve ilgili kanalda bulunurken kayıt tutabilir. Siz uykudaysanız veya bağlantınız kopmuşsa o sırada olan hareketleri kaydetmez.

Bu yüzden kanalın tamamı için güvenilir bir seen hizmeti vermek isterseniz, kanalda sürekli duran bir bot gerekir. Bkz. Eggdrop seen.

mIRC seen addon'unun değeri kişisel kullanımdadır: Kendi gözlemlerinizi hatırlamanıza yardımcı olur. "Ayşe'yi dün akşam gördüm müydü?" sorusuna cevap verir.

Nasıl Çalışır?

Addon, kanal olaylarını dinler ve her olayda ilgili kullanıcı için bir kayıt oluşturur veya güncellenir. Kaydedilen bilgiler genellikle şunlardır:

Bilgi	Örnek
Nick	Kullanıcının o anki nicki
Adres	Kullanıcı ve host bilgisi
Zaman	Olayın gerçekleştiği an
Olay türü	Giriş, çıkış, nick değişikliği, atılma
Kanal	Olayın gerçekleştiği kanal
Mesaj	Çıkış veya atılma sebebi

Sorgu yapıldığında addon kayıtlardan ilgili nicke ait en son girdiyi bulur ve okunabilir bir cümleye dönüştürür. Zamanı "3 saat 12 dakika önce" gibi göreli bir ifadeyle göstermek, saat dilimi karmaşasını önler.

Veri Saklama

Seen verileri hızla büyür. Kalabalık kanallarda bulunuyorsanız günde binlerce olay kaydedilir.

Verimli bir yaklaşım, verileri hash tablosunda tutup düzenli olarak diske kaydetmektir: Hash tablosu bellekten hızlı erişim sağlar, dosya kaydı ise mIRC kapandığında verilerin kaybolmasını önler. Bkz. mIRC hash tabloları.

Veri boyutunu kontrol altında tutmak için:

• Yalnızca son kaydı tutun: Her kullanıcı için bütün geçmişi değil, yalnızca en son görülmeyi saklamak yeterlidir.
• Süre sınırı koyun: Belirli bir süreden eski kayıtları silmek.
• Kanal filtresi: Yalnızca ilgilendiğiniz kanallarda kayıt tutmak.
• Anahtar normalleştirme: Nickleri küçük harfe çevirerek aynı kişinin birden fazla kayıt oluşturmasını önlemek.

Bu son madde, seen scriptlerinde en sık yapılan hatadır: Aynı kişi nickini farklı büyük-küçük harf kombinasyonlarıyla yazdığında iki ayrı kayıt oluşur.

Sorgulama

Addon'lar genellikle iki tür sorgu sunar: Kendi pencerenizde çalışan bir komut ve kanalda herkesin kullanabildiği bir komut.

Kişisel komut tamamen zararsızdır: Kendinize bilgi sorarsınız, kimse etkilenmez.

Kanal komutu ise dikkat gerektirir. Kanalda !seen komutuna cevap veren bir script çalıştırıyorsanız, kanaldaki herkesin kullanabileceği bir hizmet sunuyorsunuz demektir. Bu durumda:

1. Kanal kurallarını kontrol edin. Birçok kanal kullanıcıların bot gibi davranmasını yasaklar.
2. Kanalın botu varsa karışmayın. İki farklı kaynaktan cevap gelmesi karmaşa yaratır.
3. Flood koruması ekleyin. Komutun art arda kullanılmasını engelleyin.
4. Cevapları kısa tutun. Tek satırlık cevap yeterlidir.

Gizlilik Boyutu

Seen verileri, insanların çevrimiçi alışkanlıkları hakkında bilgi içerir: Hangi saatlerde IRC'de oldukları, hangi kanallara girdikleri, nereden bağlandıkları. Bu bilgiler masum görünse de kötüye kullanılabilir.

Sorumlu kullanım için:

• Host bilgisini göstermeyin: Seen cevabında kullanıcının tam adresini paylaşmak, IP gizleme özelliklerini anlamsız kılabilir. Bkz. UnrealIRCd cloaking.
• Gizli kanalları dahil etmeyin: Özel kanallardaki hareketleri genel kanallarda sorgulanabilir hâle getirmeyin.
• Kayıtları süresiz tutmayın: Eski verileri düzenli temizleyin.
• Takip aracına dönüştürmeyin: Belirli bir kişinin bütün hareketlerini kaydetmek, teknik olarak mümkün olsa da rahatsız edici bir davranıştır.
• Verileri paylaşmayın: Seen veritabanınızı başkalarıyla paylaşmak, insanların bilgilerini onların rızası olmadan dağıtmak anlamına gelir.

Flood Koruması

Kanalda seen komutu sunuyorsanız flood koruması zorunludur. Biri art arda yirmi !seen komutu gönderirse scriptiniz yirmi cevap gönderir ve sunucu sizi flood nedeniyle düşürür.

Basit koruma, komut başına bekleme süresi koymaktır: Süreli bir değişken veya hash kaydı kullanarak aynı kişinin komutu belirli bir süre içinde yalnızca bir kez kullanmasını sağlayabilirsiniz. Ayrıca kanal genelinde dakikadaki toplam cevap sayısına sınır koymak da iyi bir önlemdir.

Değişkenler için mIRC değişkenler yazımıza bakın.

Kendi Seen Scriptinizi Yazmak

Seen sistemi, veri yönetimini öğrenmek için ideal bir projedir. Gerekli parçalar:

• Giriş, çıkış, nick değişikliği ve atılma olaylarını dinleyen kodlar.
• Kayıtları hash tablosunda tutan bir yapı.
• Düzenli kaydetme ve açılışta yükleme.
• Göreli zaman gösteren bir sorgu komutu.
• Eski kayıtları temizleyen bir bakım kodu.

Bu proje; olaylar, hash tabloları, zaman hesaplama, dosya işlemleri ve timer kullanımını bir arada gerektirir. Script örnekleri için mIRC script örnekleri yazımıza bakın.

Gerçek Bir Senaryo

Bir kullanıcı, bir seen addon'u kuruyor ve kanalda !seen komutunu herkese açıyor. Kanalın kendi botu da aynı komuta cevap veriyor ve her sorguda kanala iki farklı cevap düşüyor. Ayrıca addon'un cevabı kullanıcının tam host adresini içeriyor; bir kullanıcı bunun gizliliğini ihlal ettiğini belirtiyor. Kullanıcı kanal komutunu kapatıp yalnızca kendi penceresinde çalışan kişisel sorgu komutunu bırakıyor. Host bilgisini de cevaptan çıkarıyor ve kayıtlarını altmış günle sınırlıyor. Artık addon kimseyi etkilemeden kendi işini yapıyor.

Takip ile Gözetleme Arasındaki Çizgi

Seen addon'ları teknik olarak masum araçlardır, ama kullanım biçimi önemlidir. Bir arkadaşınızı en son ne zaman gördüğünüzü hatırlamak ile belirli bir kişinin bütün çevrimiçi hareketlerini kaydedip incelemek arasında büyük bir fark vardır. İkincisi, kişi bunu istemediğinde rahatsız edici bir davranıştır ve birçok toplulukta kabul görmez.

Bu çizgiyi korumanın basit bir yolu şudur: Topladığınız veriyi, o veriyi hakkında topladığınız kişiye gösterebilir misiniz? Cevap rahatsızlık yaratacaksa, muhtemelen gereğinden fazla veri topluyorsunuz demektir.

Sonuç

Seen addon'ları, kendi gözlemlerinizi hatırlamanıza yardımcı olan kişisel araçlardır. Kanal geneli bir hizmet için bot gerektiğini unutmayın, verileri hash tablosunda tutup düzenli kaydedin, nickleri normalleştirin, kayıtları süreyle sınırlayın, host bilgisi gibi hassas verileri paylaşmayın ve kanalda komut sunacaksanız kuralları kontrol edip flood koruması ekleyin. Kanal verilerini raporlamak için sıradaki rehberimiz mIRC istatistik addonu.