mIRC Toolbar Addonu: Araç Çubuğunu Özelleştirmek

mIRC'in arayüzünde üst kısımda bulunan araç çubuğu, sık kullanılan işlemlere tek tıkla erişim sağlar. Varsayılan düğmeler temel işlemleri kapsar ama her kullanıcının önceliği farklıdır. mIRC toolbar özelleştirmesi, bu alanı kendi kullanımınıza göre düzenlemenizi sağlar.

Araç Çubuğu mu, Menü mü?

Önce bir karşılaştırma yapmak faydalıdır:

Özellik	Araç çubuğu	Menü
Erişim hızı	Tek tık	İki veya daha fazla tık
Kapasite	Sınırlı (yer darlığı)	Çok sayıda öğe
Görsel ipucu	Simge	Metin
Keşfedilebilirlik	Yüksek	Orta
Bağlam duyarlılığı	Düşük	Yüksek (sağ tık menüleri)

Pratik sonuç: En sık kullandığınız üç beş işlemi araç çubuğuna, geri kalanını menülere koymak en verimli düzeni verir.

Menüler için mIRC popup menüleri yazımıza bakın.

mIRC'in Kendi Özelleştirmesi

mIRC'in sürümüne göre araç çubuğu özelleştirme seçenekleri değişir: Hangi düğmelerin görüneceğini seçmek, düğme boyutunu değiştirmek ve araç çubuğunu tamamen gizlemek genellikle mümkündür.

Araç çubuğunu gizlemek, ekranda yer kazanmanın bir yoludur ve klavye kısayollarını tercih eden kullanıcılar için mantıklıdır. Yer kazandığınız alan, kanal penceresi için kullanılır.

Script ile Düğme Paneli

mIRC'in kendi araç çubuğunu doğrudan genişletmek yerine, scriptle kendi düğme panelinizi oluşturmak daha esnek bir yoldur. Bunun için bir dialog penceresi kullanılır: İçinde düğmeler bulunan küçük bir pencere, ekranın bir kenarında durur ve tıkladığınızda komutlarınızı çalıştırır.

Bu yaklaşımın avantajları: Hangi düğmelerin olacağına tamamen siz karar verirsiniz, düğme sayısı sınırlı değildir, gruplama ve sekmeli yapı kullanabilirsiniz ve panel konumunu kendiniz belirlersiniz.

Dialog tasarımı için mIRC dialog tasarımı yazımıza bakın.

Düğme Seçimi

Araç çubuğuna veya panelinize hangi işlemleri koyacağınıza karar vermek, tasarımın en önemli kısmıdır. Yöntem basittir: Bir hafta boyunca hangi komutları en sık kullandığınızı gözlemleyin. Genellikle beş altı işlem bütün kullanımın büyük kısmını oluşturur.

Araç çubuğu için iyi adaylar:

• Sık girdiğiniz kanala geçiş.
• Away durumuna girme ve çıkma.
• Bildirim penceresini açma.
• Ayar penceresini açma.
• Sık kullandığınız bir aracı çalıştırma.
• Log arama penceresini açma.

Kötü adaylar: Nadiren kullandığınız işlemler, geri alınması zor işlemler (ban gibi) ve bağlam gerektiren işlemler (belirli bir kullanıcıya yönelik komutlar).

Son madde önemlidir: Ban gibi tehlikeli işlemleri tek tıkla erişilebilir yapmak, yanlışlıkla tıklama riskini artırır.

Simge Seçimi

Simgeler, bir düğmenin ne yaptığını hızlıca anlamanızı sağlar. İyi simge seçimi için öneriler:

• Ayırt edici olsun: Birbirine benzeyen simgeler, yanlış düğmeye basmanıza yol açar.
• Anlamı açık olsun: Soyut bir simge yerine işlemi akla getiren bir görsel.
• Tutarlı stil: Farklı stillerde simgeler karışık görünür.
• Boyut uyumu: Araç çubuğunun beklediği boyutta simge kullanın.

Simge dosyası yoksa metin etiketli düğmeler de tamamen işe yarar; hatta bazı kullanıcılar metni simgeden daha açık bulur.

Durum Göstergeleri

Bir düğme paneli, yalnızca tıklanacak düğmelerden oluşmak zorunda değildir. Durum bilgisi de gösterebilir:

• Away durumunda olup olmadığınız.
• Okunmamış bildirim sayısı.
• Bağlı olduğunuz ağ sayısı.
• Bulunduğunuz kanal sayısı.
• Addon'larınızın açık kapalı durumu.

Bu bilgileri bir panelde göstermek, farklı pencereleri kontrol etmeye gerek bırakmaz. Panelin düzenli güncellenmesi için bir timer kullanılır; bkz. mIRC timer.

Düzen Önerileri

• Az düğme: Beş altı düğme ideal; on beş düğme hiçbirini bulamamanıza yol açar.
• Sıralama: En sık kullanılanı en erişilebilir yere koyun.
• Gruplama: İlgili düğmeleri bir arada tutun, araya ayırıcı koyun.
• Tehlikeli işlemleri ayırın: Geri alınması zor işlemler kenarda dursun.
• Panel konumu: Ekranın bir kenarında, kanal penceresini engellemeyecek bir konum.
• Gizlenebilirlik: Paneli gizleyip gösteren bir komut, ekrana ihtiyaç duyduğunuzda işe yarar.

Klavye Kısayolları Alternatifi

Fare kullanmayı sevmeyenler için araç çubuğu yerine klavye kısayolları daha verimlidir. mIRC'te işlev tuşlarına komut atamak çok basittir: Aliases bölümünde tuş adını alias adı gibi kullanmanız yeterlidir.

Bu yaklaşım, araç çubuğundan daha hızlıdır: Fareyi hareket ettirmeden işlemi yaparsınız. Günde yüzlerce işlem yapan biri için bu fark hissedilir.

Tuş atamaları için mIRC alias yazma yazımıza bakın.

Pratik bir yaklaşım ikisini birleştirmektir: Sık kullandığınız işlemler için tuş atamaları, daha az kullandıklarınız için düğme paneli.

Gerçek Bir Senaryo

Bir kullanıcı, gün içinde sürekli away durumuna girip çıkıyor, bildirim penceresini kontrol ediyor ve iki ana kanalı arasında geçiş yapıyor. Bu işlemleri komut yazarak yapıyor. Küçük bir düğme paneli yazıyor: Beş düğme, ekranın sağ kenarında duran küçük bir pencere. Panelde ayrıca away durumunu ve okunmamış bildirim sayısını gösteren iki etiket var. Panel on saniyede bir güncelleniyor. En sık kullandığı iki işlemi ayrıca işlev tuşlarına atıyor. Birkaç gün içinde komut yazma alışkanlığı tamamen kayboluyor.

Panelinizi Zamanla Geliştirmek

Bir düğme panelini bir kez kurup bırakmak yerine kullanımınıza göre geliştirmek çok daha iyi sonuç verir. Birkaç hafta sonra hangi düğmelere hiç dokunmadığınızı fark edeceksiniz; bunları kaldırmak paneli sadeleştirir. Buna karşılık sık yazdığınız ama panelde olmayan komutları eklemek verimliliği artırır.

Panelinizi başka bilgisayarlarda da kullanıyorsanız tanımları ayrı bir dosyada tutmak taşımayı kolaylaştırır: Dosyayı kopyalayıp yüklediğinizde bütün düzeniniz hazır olur. Bu dosyayı yedeklerinizin içinde tutmayı da ihmal etmeyin.

Erişilebilirlik Notu

Düğme panellerini tasarlarken simgelerin boyutunu ve metinlerin okunabilirliğini de düşünmek gerekir. Çok küçük simgeler, yüksek çözünürlüklü ekranlarda zor seçilir. Yalnızca simgeye dayanan bir panel, simgenin anlamını hatırlamanızı gerektirir; metin etiketli düğmeler ise her zaman açıktır. Pratikte en iyi çözüm, hem simge hem kısa metin kullanmaktır: Zamanla simgeleri tanırsınız ama metin de her zaman orada durur.

Sonuç

Araç çubuğu ve düğme panelleri, sık kullanılan işlemlere hızlı erişim sağlar. Az ama isabetli düğme seçin, simgeleri ayırt edici tutun, tehlikeli işlemleri kenara alın, durum göstergeleriyle panelinizi daha faydalı kılın ve klavye kısayollarını da değerlendirin. Birden fazla ağda çalışmak için sıradaki rehberimiz mIRC çoklu sunucu addonu.