UnrealIRCd me ve admin Blokları: Sunucuya Kimlik Kazandırmak

Her IRC sunucusunun bir kimliği vardır: bir adı, bir açıklaması ve ağ içinde onu diğerlerinden ayıran benzersiz bir kimlik numarası. UnrealIRCd'de bu kimlik me bloğu ile tanımlanır. Hemen yanında yer alan admin bloğu ise kullanıcıların sunucunun yöneticisine nasıl ulaşabileceğini gösterir. İki blok da zorunludur; bunlar olmadan sunucu başlamaz.

me Bloğunun Yapısı

En basit ve eksiksiz bir me bloğu şöyle görünür:

me {
	name "irc.ornekagi.net";
	info "Ornek IRC Agi - Istanbul Sunucusu";
	sid "001";
}

Üç ayarın her birine yakından bakalım.

name: Sunucunun Adı

name, sunucunun ağ içindeki tam adıdır. Bazı kurallara uyması gerekir:

• Bir alan adı biçiminde olmalı ve en az bir nokta içermelidir.
• Ağdaki her sunucunun adı farklı olmalıdır.
• Sunucu çalışırken değiştirmek ağdaki bağlantıları etkiler; baştan iyi düşünülmüş bir ad seçin.

Uygulamada çoğu ağ irc.agadi.net ana adresini bir round-robin DNS kaydı olarak kullanır; sunucuların kendi adları ise istanbul.agadi.net, ankara.agadi.net gibi bölgesel adlardır. Kullanıcılar ana adrese bağlanır, DNS onları sunuculardan birine yönlendirir.

Sunucu adının gerçek bir DNS kaydına sahip olması TLS açısından da önemlidir. Kullanıcı sunucuya bu adla bağlandığında sertifikanın da bu adı içermesi gerekir. Sertifika konusunu Let's Encrypt sertifikası yazımızda anlattık.

info: Sunucu Açıklaması

info, kullanıcıların /LINKS veya /WHOIS çıktılarında gördüğü kısa açıklamadır. Sunucunun konumunu, ağın adını veya kısa bir sloganı yazabilirsiniz. Çok uzun yazmayın; bazı istemciler uzun açıklamaları keser.

sid: Sunucu Kimliği

sid (server ID), sunucunun ağ içindeki benzersiz kimliğidir. Modern IRC sunucuları, sunucuları ve kullanıcıları isimleri yerine bu kısa kimliklerle takip eder. Kurallar:

• Tam olarak üç karakter uzunluğundadır.
• İlk karakter bir rakam olmalıdır.
• Diğer iki karakter rakam veya büyük harf olabilir.
• Ağdaki her sunucu için farklı olmalıdır.

Basit bir yöntem: İlk sunucuya 001, ikinciye 002 gibi sıralı değerler verin. Services paketi de ağa bir sunucu olarak bağlandığı için kendi sid değerine sahiptir; bu değerin UnrealIRCd sunucularınızınkiyle çakışmadığından emin olun. Services bağlantısında sid ayarı için Anope ve UnrealIRCd bağlantısı yazımıza bakabilirsiniz.

İki sunucuya yanlışlıkla aynı sid'i verirseniz birbirine bağlanmaya çalıştıklarında bağlantı reddedilir. Bu durum link bloğu kurarken en sık karşılaşılan sorunlardan biridir.

admin Bloğu

admin bloğu, /ADMIN komutuyla görüntülenen yönetici bilgilerini içerir. Her satır tırnak içinde ayrı bir metindir:

admin {
	"Ahmet Yilmaz";
	"ahmet";
	"yonetim@ornekagi.net";
}

Satır sayısı serbesttir; ama genellikle şu düzen kullanılır:

1. Yöneticinin adı veya ağın yönetim ekibinin adı,
2. Ağdaki nicki,
3. İletişim e-posta adresi.

Kullanıcı IRC içinde şunu yazdığında bu bilgileri görür:

/admin irc.ornekagi.net

admin Bloğunda Nelere Dikkat Etmeli?

• Kişisel bilgi paylaşmayın: Telefon numarası, ev adresi gibi bilgileri yazmayın. Bu bilgiler herkese açıktır.
• Kurumsal bir adres kullanın: Kişisel e-postanız yerine yonetim@ veya abuse@ gibi bir adres kullanmak, ekip değişikliklerinde bile sabit kalır.
• Güncel tutun: Yönetim ekibi değiştiğinde bu bloğu da güncelleyin. Kötüye kullanım bildirmek isteyen biri yanlış bir adrese yazarsa sorununuz büyür.

Kullanıcıların Gördüğü Yerler

me ve admin bloklarındaki bilgiler birçok yerde karşımıza çıkar:

Komut	Görülen bilgi
/whois nick	Kullanıcının bağlı olduğu sunucu adı ve info açıklaması
/links	Ağdaki sunucular ve açıklamaları
/admin	admin bloğundaki satırlar
/version	Sunucu adı ve yazılım sürümü
/lusers	Sunucu ve ağ kullanıcı sayıları

Bu komutların ayrıntıları için stats ve bilgi komutları yazımıza göz atabilirsiniz.

Çok Sunuculu Ağda Adlandırma Stratejisi

Ağınız büyümeye başladığında tutarlı bir adlandırma şeması işinizi çok kolaylaştırır:

• Bölgesel: istanbul.ornekagi.net, frankfurt.ornekagi.net
• Görev odaklı: hub.ornekagi.net, leaf1.ornekagi.net
• Tematik: Bazı ağlar sunuculara gezegen, şehir veya mitoloji isimleri verir.

Kullanıcılar genellikle ana adres üzerinden bağlandığı için sunucu adları daha çok yöneticiler ve operatörler içindir. Hub ve leaf kavramlarını ağ yapısı yazımızda açıkladık.

Değişiklikleri Uygulamak

info ve admin bloğundaki değişiklikler rehash ile uygulanabilir. name ve sid değerlerini değiştirmek ise sunucunun ağdaki kimliğini değiştirdiği için yeniden başlatma gerektirir ve diğer sunuculardaki link bloklarının da güncellenmesini gerektirebilir. Bu iki değeri baştan doğru seçmek, ileride yaşanacak karışıklıkları önler.

Sunucu Adı ile DNS Kayıtlarını Eşleştirmek

Sunucu adını belirledikten sonra alan adınızın DNS panelinde bu ada bir A kaydı (ve varsa IPv6 için AAAA kaydı) eklemelisiniz. Örneğin istanbul.ornekagi.net adı sunucunuzun IP adresini göstermelidir. Ana bağlantı adresi olarak kullanacağınız irc.ornekagi.net için ise ağdaki bütün istemci sunucularının IP adreslerini içeren birden fazla A kaydı tanımlanabilir. DNS, gelen her sorguda bu adresleri farklı sırayla döndürerek kullanıcıları sunucular arasında dağıtır.

Ters DNS kaydı (PTR) da göz ardı edilmemelidir. Sunucunuzun IP adresi sorgulandığında sunucu adını döndüren bir PTR kaydı, özellikle başka ağlarla veya e-posta altyapısıyla etkileşimde güven verir. PTR kaydını genellikle alan adı panelinizden değil, sunucuyu kiraladığınız sağlayıcının panelinden ayarlarsınız.

Kurumsal Görünüm ve Tutarlılık

me ve admin bloklarında kullandığınız dil, ağınızın kullanıcılara verdiği ilk izlenimin bir parçasıdır. Info satırında ağın adını tutarlı biçimde yazmak, admin bloğunda ekip adını ve resmî iletişim adresini vermek, ağın ciddi bir şekilde yönetildiğini gösterir. Kötüye kullanım bildirimleri için ayrı bir abuse@ adresi tanımlamak ve bu adresi düzenli olarak kontrol etmek, ağınızın başka ağlar ve sağlayıcılar nezdindeki itibarını da korur. Ekipteki herkesin bu adrese erişebildiği ortak bir posta kutusu kullanmak, kişiler değişse de iletişimin kesilmemesini sağlar.

Sonuç

me ve admin blokları kısa ama temel öneme sahip bloklardır. Doğru bir sunucu adı, benzersiz bir sid ve güncel bir iletişim adresi, hem sorunsuz bir ağın hem de güvenilir bir yönetimin ilk adımıdır. Kimliği tamamlanan sunucunuzun kapılarını açmak için şimdi class ve allow blokları rehberine geçebilirsiniz.