UnrealIRCd set Bloğu: Ağ Genelindeki En Önemli Ayarlar

UnrealIRCd yapılandırmasında en çok ayarı barındıran blok set bloğudur. Ağın adı, kullanıcıların bağlandığında alacağı modlar, IP gizleme anahtarları, kanal sınırları, gizlilik seçenekleri ve daha yüzlerce ayar burada tanımlanır. Bu rehberde UnrealIRCd set bloğu içindeki en kritik ayarları ve bunların gerçek bir ağda nasıl seçilmesi gerektiğini ele alıyoruz.

set bloğunun diğer bloklardan bir farkı vardır: Dosyada birden fazla kez yazılabilir. UnrealIRCd bütün set bloklarını birleştirerek tek bir ayar listesi gibi okur. Bu sayede ağ genelindeki ayarları bir dosyada, sunucuya özel ayarları başka bir dosyada tutabilirsiniz. Dosyayı bölme mantığını unrealircd.conf temel yapısı yazımızda anlattık.

Ağ Kimliği Ayarları

set {
	network-name "OrnekNET";
	default-server "irc.ornekagi.net";
	services-server "services.ornekagi.net";
	stats-server "stats.ornekagi.net";
	help-channel "#yardim";
	cloak-prefix "Ornek";
	prefix-quit "Cikis";
}

• network-name: Ağın adıdır. Kullanıcılar bağlandığında karşılama mesajında görünür ve bazı istemciler bu adı sunucu listesinde gösterir. Boşluk kullanmayın; ağdaki bütün sunucularda aynı olmalıdır.
• default-server: Kullanıcılara önerilen bağlantı adresidir. Genellikle ağın ana DNS adıdır.
• services-server: Services paketinin sunucu adıdır. Ayrıntılar için ulines ve services yazımıza bakın.
• help-channel: Yardım kanalınızın adı. Bazı yardım mesajlarında kullanıcıya bu kanal önerilir.
• cloak-prefix: Gizlenmiş hostların başına eklenecek öntaktır.
• prefix-quit: Kullanıcı çıkış mesajlarının başına eklenecek metindir. Spam amaçlı çıkış mesajlarını ayırt etmeyi kolaylaştırır.

Cloak Anahtarları

set {
	cloak-keys {
		"uzun-rastgele-anahtar-1";
		"uzun-rastgele-anahtar-2";
		"uzun-rastgele-anahtar-3";
	}
}

Cloak anahtarları, kullanıcıların IP adreslerinden gizlenmiş host adları üretmek için kullanılır. Üç anahtar ./unrealircd gencloak komutuyla üretilir ve ağdaki bütün sunucularda birebir aynı olmalıdır. Farklı olursa aynı kullanıcı farklı sunucularda farklı görünür, banlar tutarsız çalışır ve sunucular bağlanırken uyarı verir. Bu anahtarları gizli tutun; ele geçirilirlerse gizlenmiş hostlardan gerçek IP'ler tahmin edilebilir. Konunun tamamı cloaking ile IP gizleme yazımızda.

Bağlantı Sırasında Verilen Modlar

set {
	modes-on-connect "+ixw";
	modes-on-oper "+xwgs";
	modes-on-join "+nt";
	snomask-on-oper "+bcdfkqsSoO";
}

• modes-on-connect: Kullanıcı bağlandığında otomatik verilen kullanıcı modlarıdır. +i kullanıcıyı görünmez yapar (ortak kanalınız yoksa /WHO listelerinde çıkmaz), +x host gizlemeyi açar, +w ise wallops mesajlarını almayı sağlar. Modların tamamı kullanıcı modları yazımızda.
• modes-on-oper: Oper girişi yapıldığında eklenen modlardır.
• modes-on-join: Yeni oluşturulan kanallara otomatik verilen kanal modlarıdır. +nt neredeyse evrensel bir varsayılandır: dışarıdan mesaj gönderilemez, konuyu yalnızca operatörler değiştirebilir.
• snomask-on-oper: Oper'lara gösterilecek sunucu bildirimlerinin türlerini belirler.

Kullanıcı ve Kanal Sınırları

set {
	maxchannelsperuser 20;
	nick-length 30;
	topic-length 360;
	away-length 307;
	kick-length 307;
	quit-length 307;
	anti-spam-quit-message-time 10s;
}

• maxchannelsperuser: Bir kullanıcının aynı anda bulunabileceği en fazla kanal sayısıdır. Çok yüksek değerler, kanalları dolaşıp spam yapan botlara kolaylık sağlar.
• nick-length, topic-length, away-length: İlgili metinlerin en fazla uzunluğudur. Ağdaki bütün sunucularda aynı olmalıdır.
• anti-spam-quit-message-time: Kullanıcının çıkış mesajının gösterilmesi için bağlı kalması gereken en kısa süredir. Bağlanıp hemen reklam içeren bir çıkış mesajıyla ayrılan spam botlarını etkisiz bırakır.

options Alt Bloğu

set {
	options {
		hide-ulines;
		show-connect-info;
		allow-part-if-shunned;
	}
}

• hide-ulines: Services gibi U-Line sunucularını normal kullanıcıların /LINKS çıktısından gizler.
• show-connect-info: Bağlanırken "Looking up your hostname" gibi bilgilendirme mesajlarını gösterir.
• allow-part-if-shunned: Shun uygulanmış kullanıcıların kanallardan çıkabilmesine izin verir.

Gizlilik ve Bilgi Ayarları

Kullanıcıların birbirleri hakkında ne kadar bilgi görebileceği de set bloğunda belirlenir. Örneğin /WHOIS çıktısında hangi bilgilerin kimlere gösterileceği, oper'ların boşta kalma sürelerinin gizlenip gizlenmeyeceği veya kullanıcının bulunduğu kanalların herkese görünüp görünmeyeceği gibi davranışlar yapılandırılabilir. UnrealIRCd 6'da whois-details gibi ayrıntılı bir yapı sayesinde her bilgi parçası için "herkes", "yalnızca kendisi" veya "yalnızca oper'lar" gibi kurallar tanımlanabilir. Bu ayarlar gizliliğe önem veren topluluklar için oldukça değerlidir.

Güvenlik ve Koruma Ayarları

set bloğu, flood koruması, bağlantı kısıtlama, spamfilter davranışı ve itibar sistemi gibi güvenlik özelliklerinin de evidir. Bu ayarlar kapsamlı oldukları için ayrı rehberlerde ele aldık:

Konu	Rehber
Flood ve mesaj sınırları	flood koruması
Bağlantı yağmurlarına karşı	connthrottle
Spam ve reklam filtreleme	spamfilter
Bilinen kullanıcılar ve itibar	güvenlik grupları ve reputation
TLS ayarları	Let's Encrypt sertifikası

K-Line ve Yasak Mesajları

set {
	kline-address "abuse@ornekagi.net";
	gline-address "abuse@ornekagi.net";
}

Bir kullanıcı yasaklandığında gördüğü mesajda bu adres yer alır. Haksız bir yasak olduğunu düşünen kullanıcıların size ulaşabilmesi için gerçek ve düzenli kontrol edilen bir adres yazın. kline-address zorunlu ayarlardan biridir; boş bırakılırsa sunucu başlamaz.

Hangi Ayarlar Ağ Genelinde Aynı Olmalı?

Birden fazla sunucunuz varsa şu ayarları mutlaka ortak bir dosyada tutun ve her sunucuda aynı kullanın:

1. network-name
2. cloak-keys ve cloak modülü seçimi
3. services-server ve sasl-server
4. Uzunluk sınırları (nick-length, topic-length vb.)
5. modes-on-connect (tutarlı kullanıcı deneyimi için)

Farklı sunuculardaki farklı değerler, kullanıcıların hangi sunucuya bağlandığına göre farklı davranışlarla karşılaşmasına ve sunucular arasında senkronizasyon uyarılarına yol açar.

Değişiklikleri Uygulamak ve Test Etmek

set bloğundaki ayarların büyük kısmı rehash ile anında uygulanır. Bazı ayarlar yalnızca yeni bağlanan kullanıcıları etkiler; örneğin modes-on-connect değişikliği mevcut kullanıcıların modlarını değiştirmez. Değişikliğin etkisini görmek için yeni bir istemci penceresiyle bağlanıp test etmek en doğrusudur.

Ayarları değiştirmeden önce mevcut değerleri not etmek, bir sorun çıktığında hızla geri dönmenizi sağlar. Özellikle uzunluk sınırları ve cloak ayarları gibi ağı bütünüyle etkileyen değişiklikleri yoğun saatlerde yapmaktan kaçının.

Varsayılan Değerlerin Gücü

UnrealIRCd'nin varsayılan değerleri, yıllar içinde binlerce ağın deneyimiyle şekillenmiştir. set bloğunda her ayarı elle tanımlamak zorunda değilsiniz; belirtmediğiniz ayarlar mantıklı varsayılanlarla çalışır. Yeni başlayan bir yönetici için en iyi yaklaşım, zorunlu ayarları doldurmak, örnek yapılandırmadaki önerilere uymak ve yalnızca gerçekten ihtiyaç duyduğunuz ayarları değiştirmektir. "Daha çok ayar daha iyi yapılandırma" demek değildir; her değiştirilen varsayılan, ileride hatırlamanız ve bakımını yapmanız gereken bir ayrıntıdır.

Ayarları Belgelemenin Önemi

set bloğunda değiştirdiğiniz her ayarın yanına kısa bir yorum yazın: neden değiştirdiğinizi ve hangi tarihte değiştirdiğinizi. Aylar sonra bir sorunla karşılaştığınızda bu notlar, hangi değişikliğin soruna yol açmış olabileceğini hızla bulmanızı sağlar.

Sonuç

set bloğu, ağınızın karakterini belirleyen ayarların toplandığı yerdir. Ağ kimliği, cloak anahtarları, bağlantı modları ve sınırlar doğru seçildiğinde kullanıcılarınız tutarlı ve güvenli bir deneyim yaşar. Bir sonraki adımda bağlantı modlarında kullandığımız harflerin anlamlarını kullanıcı modları yazısında ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.